Bijwerkingen van finasteride

Finasteride is een klinisch bewezen behandeling tegen haarverlies bij mannen, die in twee vormen beschikbaar is: orale tabletten (FDA-goedgekeurd in een dosering van 1 mg/dag) en bereide (gecompoundeerde) topische formuleringen. In dit artikel behandelen we de essentiële informatie die je nodig hebt om de verschillen tussen deze vormen te begrijpen, inclusief antwoorden op twee belangrijke vragen: is de ene sterker of effectiever dan de andere, en is er een verschil in bijwerkingen? Nu topische finasteride steeds populairder wordt, is het belangrijk om de voordelen en mogelijke risico's te begrijpen en samen met een arts te bepalen of het een optie is om jouw haarverlies te behandelen.

Wat is finasteride?

Finasteride is een type medicijn dat een 5-alfa-reductaseremmer (5-ARI) wordt genoemd. Het werkt door te voorkomen dat een deel van het testosteron in je lichaam wordt omgezet in een nauw verwant hormoon genaamd dihydrotestosteron (DHT). Bij mannen die genetisch aanleg hebben voor erfelijke kaalheid kunnen hoge DHT-niveaus ervoor zorgen dat haarzakjes krimpen en stoppen met het produceren van haar. Dit leidt tot het typische dunner worden en kaal worden dat mensen met deze vorm van haarverlies associëren. Finasteride kan dit proces helpen vertragen door de DHT-niveaus laag te houden, en het medicijn helpt deze lagere niveaus te handhaven zolang je het blijft gebruiken.

De veiligheid en werkzaamheid van finasteride zijn in talloze studies onderzocht sinds het medicijn voor het eerst werd goedgekeurd voor de behandeling van haarverlies. Het werkt goed omdat het de onderliggende oorzaak van haarverlies aanpakt, maar net als bij andere medicijnen zijn er veiligheidsrisico's waarvan je je bewust moet zijn. Lees ons artikel over de bijwerkingen van finasteride voor meer informatie.

Finasteride kan worden voorgeschreven als een 1 mg orale tablet of als een bereid topisch medicijn. Bereide behandelingen zijn niet FDA-goedgekeurd, maar kunnen wel FDA-goedgekeurde ingrediënten bevatten (in dit geval finasteride). Ze kunnen verschillen in vorm en sterkte van FDA-goedgekeurde behandelingen en worden op maat gemaakt om aan de behoeften van patiënten te voldoen. Op dit moment zijn er geen normen voor het type formulering (bijv. oplossing, gel, schuim) of de concentratie van topische finasteride, dus het is belangrijk om onderzoek te doen naar de mogelijke voordelen en risico's van de topische behandeling die je overweegt.

Bij KÁDESO Labs bieden we topische finasteride aan die rechtstreeks op de hoofdhuid wordt aangebracht. Finasteride werkt in alle formuleringen op dezelfde manier, maar verschillende toedieningsvormen kunnen invloed hebben op de hoeveelheid finasteride die in het lichaam wordt opgenomen, wat weer van invloed kan zijn op het risico op bijwerkingen.

Is orale finasteride sterker dan topische?

Niet per se. In sommige gevallen kan topische finasteride worden bereid met een hogere concentratie finasteride, waardoor het een "sterkere" behandeling is omdat het meer finasteride per dosis bevat.

We weten dat de orale tablet precies 1 mg finasteride bevat. Met een simpele berekening kun je uitrekenen hoeveel milligram er in een flesje topische finasteride zit (daarvoor moet je de concentratie en het volume van je flesje weten), maar er zit een addertje onder het gras: de hoeveelheid die daadwerkelijk de haarzakjes bereikt, komt mogelijk niet overeen met dit exacte getal. Laten we uitleggen waarom.

Wanneer je orale finasteride inneemt, moet het door het spijsverteringsstelsel en wordt het deels door de lever verwerkt voordat het medicijn de haarzakjes bereikt. Tijdens dit proces wordt een deel van de finasteride afgebroken of uit het lichaam verwijderd. Een vergelijkbaar, maar ander proces vindt plaats nadat je topische finasteride hebt aangebracht, alleen gaat er deze keer een deel van het medicijn verloren bij het binnendringen in de huid. Daarom wordt het over het algemeen afgeraden om de sterkte van orale en topische medicijnen rechtstreeks met elkaar te vergelijken, omdat de manier waarop deze medicijnen worden gemetaboliseerd (afgebroken) sterk verschilt.

Is topische finasteride beter dan oraal?

Sterker is niet per se beter. Bij elk medicijn kunnen hogere doses ook het risico op bepaalde bijwerkingen verhogen, als er meer medicijn in de bloedbaan wordt opgenomen. Topische toepassing wordt over het algemeen in verband gebracht met een lager risico op systemische bijwerkingen, omdat de behandeling rechtstreeks op de huid wordt aangebracht in plaats van ingenomen.

Topische FinasterideKlaar om te beginnen? Klik hier.→

Is de finasteridepil effectiever in het stoppen van haarverlies dan topisch?

Niet per se, maar we hebben wel meer data over de effectiviteit van orale finasteride. Gelukkig is er een groeiende hoeveelheid onderzoek naar de werkzaamheid van topische finasteride als mogelijk alternatief voor patiënten die zich zorgen maken over mogelijke bijwerkingen.

Een recente studie uit 2021 onder mannelijke patiënten van 18 tot 40 jaar met milde tot matige erfelijke kaalheid testte een topische finasteridespray van 0,25% tegen orale finasteride en een placebo (Piraccini et al., 2021). Na 24 weken behandeling vertoonden de patiënten die topische finasteride gebruikten een significante verbetering in het aantal haren vergeleken met de placebogroep (een gemiddelde verandering ten opzichte van de uitgangswaarde van 20,2 haren versus 6,7 haren). Deze verbetering was vergelijkbaar met de groep patiënten die orale finasteride kreeg (20,2 haren versus 21,1 haren).

Een eerdere studie uit 2009 includeerde 45 mannelijke patiënten met erfelijke kaalheid en vergeleek een topische finasteridegel van 1% met orale finasteride (Hajheydari et al., 2009). De studie vond dat na 6 maanden behandeling het totale aantal haren in beide behandelgroepen significant toenam. De onderzoekers concludeerden dat orale en topische finasteride vergelijkbaar effectief waren. Tot op heden zijn er geen studies die de effectiviteit van orale versus topische finasteride op de lange termijn vergelijken, maar sommige gegevens laten zien dat langdurig gebruik van finasteride (in het algemeen) een positief effect kan hebben op het voorkomen van verder haarverlies (Yanagisawa et al., 2019).

Er zijn verschillende factoren die de werkzaamheid van een haarverliesbehandeling kunnen beïnvloeden, waaronder therapietrouw (hoe consistent je je medicijn inneemt of gebruikt), de ernst van je haarverlies, of zelfs genetische verschillen in hoe je lichaam bepaalde medicijnen metaboliseert. Het is niet ongebruikelijk dat artsen aanraden om verschillende, aanvullende behandelingen (zoals minoxidil) toe te voegen om de effectiviteit van een behandelschema te verhogen, door andere oorzaken van haarverlies of suboptimale haargroei aan te pakken.

Is topische finasteride veiliger dan de pil?

Mogelijk, maar onthoud: er is geen standaard toedieningsvorm of concentratie voor topische finasteride, dus de veiligheid van topische formuleringen kan sterk variëren. Over het algemeen worden topische medicijnen in verband gebracht met een lager risico op bijwerkingen vergeleken met orale medicijnen, omdat er bij de eerste een lager risico is op opname in de bloedbaan. Finasteride dat in het lichaam wordt opgenomen, kan de DHT-niveaus beïnvloeden en ongewenste effecten veroorzaken in weefsels die gevoelig zijn voor hormonale veranderingen.

Het meest voorkomende type bijwerkingen van finasteridegebruik zijn seksuele bijwerkingen, waaronder:

• Erectiestoornissen
• Verminderd libido (seksueel verlangen)
• Ejaculatiestoornissen

Ook bijwerkingen zoals pijn en/of gevoeligheid van de borsten of ongebruikelijke afscheiding uit de borst zijn gerapporteerd, naast stemmings- of psychiatrische veranderingen, waaronder depressie en in extreme gevallen suïcidale gedachten. Bij het vergelijken van de bijwerkingen van topische met orale finasteride is het belangrijk te begrijpen dat de topische vorm de mogelijkheid van bijwerkingen niet uitsluit, maar dit risico wel kan verlagen. Er zijn dan ook studiegegevens die ondersteunen dat topische finasteride het risico op systemische bijwerkingen niet verhoogt, hoewel lokale huidirritatie kan optreden omdat de behandeling rechtstreeks op de huid wordt aangebracht (Lee et al., 2018).

Dit gebied zou baat hebben bij aanvullend onderzoek, omdat de bevindingen niet altijd consistent zijn geweest. Eén studie analyseerde en vergeleek de DHT-niveaus bij patiënten na 1 week behandeling met een topische finasterideoplossing van 0,25% en 1 week behandeling met orale finasteride, en vond dat DHT vergelijkbaar werd onderdrukt (Caserini et al., 2014). Een aparte studie die ook een topische spray van 0,25% met orale finasteride vergeleek, vond echter dat na 24 weken behandeling orale finasteride de DHT-niveaus ongeveer 20% meer verlaagde dan de topische spray (Piraccini et al., 2021). Het is het vermelden waard dat niet alle patiënten met veranderingen in DHT ook daadwerkelijk bijwerkingen ervaren, maar hoe significant deze hormonale veranderingen zijn, kan een indicatie zijn van hoe goed een topische formulering finasteride uit het lichaam houdt.

Kunnen orale en topische finasteride samen worden gebruikt?

Er zijn niet veel gegevens over de vraag of het samen gebruiken van orale en topische finasteride de resultaten verbetert of bijwerkingen beperkt. Sommige mensen proberen dit in de veronderstelling dat ze de voordelen van beide krijgen, en in zeer specifieke situaties kan een arts deze route bij een patiënt overwegen, maar het gebruik van beide kan dezelfde bijwerkingen veroorzaken die gebruikers juist willen vermijden. Als je besluit beide te proberen, overleg dan eerst met een arts, zodat die je kan monitoren mocht je bijwerkingen krijgen.

Topische FinasterideKlaar om te beginnen? Klik hier.→

Komt topische finasteride in het lichaam terecht (systemisch)?

Dat kan. Zoals eerder genoemd, zijn er geen topische dragers die de opname van finasteride volledig voorkomen, en verschillende formuleringen kunnen variëren in hoe goed ze de systemische blootstelling aan finasteride beperken.

De topische finasteride van KÁDESO Labs wordt rechtstreeks op de hoofdhuid aangebracht, op de plekken waar de behandeling het meest nodig is. Door lokaal aan te brengen in plaats van een tablet in te nemen, komt er over het algemeen minder werkzame stof in de bloedbaan terecht. Wie zich extra zorgen maakt over systemische blootstelling, kan met een arts bespreken welke concentratie het beste past.

Kan ik overstappen van orale naar topische finasteride?

In veel gevallen wel. Als je al orale finasteride gebruikt en wilt overstappen op een topische formulering, is de eerste stap om contact op te nemen met je voorschrijvende arts. Die zal je medische voorgeschiedenis en hoe je op orale finasteride hebt gereageerd meewegen om te bepalen of je veilig kunt overstappen.

Patiënten kunnen soms meer haaruitval ervaren bij het wisselen van haarverliesbehandeling (zelfs bij een verandering in sterkte of concentratie). Dit komt doordat de haarzakjes overgaan naar een nieuwe haargroeicyclus. Doorgaans is deze uitval tijdelijk en lost het vanzelf op in de loop van een paar weken. Als de uitval niet verdwijnt of erger wordt, neem dan contact op met je voorschrijvende arts.

Zodra je een recept hebt gekregen en je behandeling hebt ontvangen, breng je de topische finasteride eenvoudig aan volgens de instructies op je recept.

Conclusie: oraal vs. topische finasteride

Nu topische finasteride een steeds populairdere optie wordt om haarverlies te behandelen, willen we ervoor zorgen dat je de informatie hebt die je nodig hebt om een weloverwogen beslissing te nemen. Orale finasteride en topische finasteride behandelen dunner wordend haar op dezelfde manier: door de productie van DHT te blokkeren en zo te voorkomen dat het hormoon de haarzakjes aanvalt en het haarverlies voortschrijdt. Het onderzoek naar de werkzaamheid van topische finasteride groeit, en de beschikbare gegevens suggereren dat het net zo effectief kan zijn als de orale tablet bij het bevorderen van haargroei. Maar omdat topische finasteride niet FDA-goedgekeurd is, zijn er geen strikte richtlijnen voor de concentratie finasteride of het type drager (gel, oplossing, schuim, enz.). Dit betekent dat er aanzienlijke variatie kan zijn in werkzaamheid, en mogelijk veiligheid, tussen verschillende topische finasterideformules.

Het grootste verschil tussen orale en topische finasteride zit in de mogelijke mate van systemische blootstelling aan finasteride. Topische medicijnen worden in verband gebracht met een lagere blootstelling aan het medicijn, omdat ze rechtstreeks op de huid worden aangebracht. Daardoor kan het risico op het ontwikkelen van systemische bijwerkingen lager zijn, en dit lijkt te worden ondersteund door enkele klinische studies die minder gevallen van seksuele bijwerkingen rapporteren bij patiënten die met topische finasteride werden behandeld. Topische finasteride kan een oplossing zijn voor patiënten die willen profiteren van de effectiviteit van finasteride, maar zich zorgen maken over mogelijke bijwerkingen.

Klaar voor de volgende stap? Start vandaag nog een consult met een haarverliesspecialist om te ontdekken of topische finasteride je kan helpen je haardoelen dichterbij te brengen.

Topische FinasterideKlaar om te beginnen? Klik hier.→

Referenties

De inhoud van dit artikel en de blog van KÁDESO Labs is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden. Het is geen vervanging voor medisch advies. Raadpleeg altijd een bevoegde zorgverlener voor alle zaken die met je gezondheid te maken hebben.

Wil je de bijwerkingen van orale finasteride vermijden? Ontdek topische finasteride van KADESOLABS of plan een persoonlijke intake bij Prof. dr. Sherief Janmohamed.