Haaruitval is voor veel mannen een emotioneel en verwarrend onderwerp. Toch is kaalheid bij mannen een van de meest voorkomende aandoeningen ter wereld: naar schatting heeft meer dan de helft van alle mannen boven de 50 te maken met merkbaar haarverlies.[1] In dit artikel leggen we uit wat de oorzaken zijn, hoe kaalheid zich ontwikkelt en — belangrijker — wat je eraan kunt doen.
Wat veroorzaakt kaalheid bij mannen?
De meest voorkomende vorm van haaruitval bij mannen heet androgenetische alopecia, beter bekend als mannelijke kaalheid. Dit is een erfelijke aandoening waarbij het haar op de kruin en slapen geleidelijk dunner wordt en uiteindelijk verdwijnt.
De belangrijkste oorzaak is het hormoon DHT (dihydrotestosteron), een bijproduct van testosteron dat wordt aangemaakt door het enzym 5-alfa-reductase. Bij mannen met een genetische gevoeligheid bindt DHT zich aan androgeenreceptoren in de haarzakjes, waardoor folliculaire miniaturisering optreedt.[2] De haargroei-cyclus wordt verstoord: het haar wordt dunner, korter en uiteindelijk stopt de groei volledig.
Naast genetische aanleg en DHT spelen ook leeftijd, hormonale veranderingen en omgevingsfactoren een rol. Studies tonen aan dat de prevalentie van androgenetische alopecia significant toeneemt met de leeftijd: van ongeveer 16% bij mannen in de twintig tot meer dan 50% bij mannen boven de vijftig.[1]
De stadia van mannelijke kaalheid: de Hamilton-Norwood schaal
Om de ernst van haaruitval te classificeren, gebruiken dermatologen de Hamilton-Norwood schaal. Deze schaal, die in de jaren 70 door Norwood werd gestandaardiseerd, verdeelt mannelijke kaalheid in zeven stadia.[3]
- Stadium I-II: Minimale recessie van de haarlijn aan de slapen. Nog nauwelijks zichtbaar.
- Stadium III: Duidelijke recessie aan slapen en/of beginnende dunning op de kruin. Dit is het vroegste stadium waarbij behandeling het meest effectief is.
- Stadium IV-V: Verdere recessie van de haarlijn en uitbreiding van de kale plek op de kruin. Een steeds smallere brug van haar scheidt beide gebieden.
- Stadium VI-VII: De haarlijn en kale kruin zijn samengevoegd. Alleen een hoefijzervormige rand aan de zijkanten en achterkant blijft over.
Hoe eerder je haaruitval herkent en behandelt, hoe groter de kans op behoud van het huidige haar. Wacht daarom niet tot de kaalheid vergevorderd is.
Bewezen behandelingen voor mannelijke kaalheid
Finasteride: de wetenschappelijk onderbouwde keuze
Finasteride is momenteel de meest onderzochte en bewezen effectieve behandeling voor androgenetische alopecia bij mannen. Het werkingsmechanisme is gericht op de oorzaak: finasteride remt het enzym 5-alfa-reductase type II, waardoor de aanmaak van DHT met meer dan 60% wordt gereduceerd.[4]
In een landmark gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek van Kaufman et al. (1998), gepubliceerd in het Journal of the American Academy of Dermatology, bleek oraal finasteride 1 mg/dag over een periode van twee jaar te leiden tot significante haargroei bij 83% van de deelnemers en voorkwam het verdere haaruitval bij nagenoeg alle deelnemers.[5]
Topische finasteride: lokale werking, verminderde systemische blootstelling
Een veelbelovende ontwikkeling is topische finasteride: een oplossing die direct op de hoofdhuid wordt aangebracht. Onderzoek toont aan dat topische toepassing leidt tot een significante vermindering van DHT in het hoofdhuidweefsel, met een verminderde systemische absorptie vergeleken met orale toediening.[6]
Een studie van Piraccini et al. (2022), gepubliceerd in JAMA Dermatology, vergeleek topische finasteride 0,25% tweemaal daags met oraal finasteride 1 mg/dag. De resultaten toonden vergelijkbare effectiviteit op haardichtheid, terwijl de systemische DHT-reductie significant lager was in de topische groep.[7] Dit betekent een verminderde kans op systemische bijwerkingen vergeleken met orale finasteride.
Bij KADESOLABS wordt topische finasteride voorgeschreven door Prof. dr. Sherief Janmohamed, dermatoloog en gespecialiseerd in haaruitval. De behandeling is altijd persoonlijk afgestemd op basis van jouw situatie. Bekijk hier de topische finasteride van KADESOLABS.
Minoxidil
Minoxidil is een vasodilatator die topisch wordt aangebracht en de haargroei stimuleert door de anagene fase van de haarcyclus te verlengen. In combinatie met finasteride zijn de resultaten doorgaans beter dan bij monotherapie.[8] Minoxidil richt zich echter niet op DHT en pakt daarmee de onderliggende oorzaak van androgenetische alopecia niet aan.
Bijwerkingen van finasteride
Zoals bij elk geneesmiddel zijn er potentiele bijwerkingen. De meest gerapporteerde bijwerkingen van oraal finasteride betreffen seksuele functie (libidoverlaging, erectiestoornissen) en zijn doorgaans reversibel na stoppen van de behandeling.[9] De incidentie in gerandomiseerde studies is laag: in de pivotale studie van Kaufman et al. werden seksuele bijwerkingen gerapporteerd bij 3,8% van de finasteridegroep versus 2,1% in de placebogroep.[5]
Topische finasteride heeft als potentieel voordeel een verminderde kans op systemische bijwerkingen dankzij de beperktere systemische opname. Wil je meer weten? Lees ons uitgebreide artikel over de bijwerkingen van finasteride.
Veelgestelde vragen
Kan kaalheid worden omgekeerd?
In de meeste gevallen niet volledig. Behandeling met finasteride kan verdere haaruitval stoppen en in veel gevallen haarhergroei stimuleren, maar kaalheid die al jaren aanwezig is reageert minder goed op behandeling. Vroeg ingrijpen geeft de beste resultaten.
Vanaf welk stadium is behandeling zinvol?
Vanaf Hamilton-Norwood stadium II-III is behandeling het meest effectief. Hoe meer haar er nog aanwezig is, hoe meer er te behouden valt. Bij gevorderde kaalheid (stadium VI-VII) zijn de verwachtingen realistisch te temperen.
Hoe lang duurt het voordat finasteride werkt?
De meeste mannen zien na 3-6 maanden de haaruitval afnemen. Zichtbare haarhergroei treedt doorgaans op na 6-12 maanden. Consistente dagelijkse toepassing is essentieel voor duurzaam resultaat.
Conclusie
Kaalheid bij mannen is een veelvoorkomende, wetenschappelijk goed begrepen aandoening met effectieve behandelopties. DHT is de drijvende kracht achter androgenetische alopecia, en finasteride - zeker in topische vorm - is de meest evidence-based interventie om dit proces te stoppen en om te keren.
Bij KADESOLABS wordt jouw behandeling persoonlijk begeleid door Prof. dr. Sherief Janmohamed, een van de meest gerespecteerde dermatologen in Nederland op het gebied van haaruitval. Bekijk onze topische finasteride en start vandaag nog met een behandeling die werkt.
Referenties
- Norwood OT. Incidence of male androgenetic alopecia. Dermatol Surg. 2001;27(9):781-784. PubMed 11493313
- Sawaya ME, Price VH. Different levels of 5alpha-reductase type I and II, aromatase, and androgen receptor in hair follicles of women and men with androgenetic alopecia. J Invest Dermatol. 1997;109(3):296-300. PubMed 9284093
- Norwood OT. Male pattern baldness: classification and incidence. South Med J. 1975;68(11):1359-1365. PubMed 1188424
- Gormley GJ, et al. The effect of finasteride in men with benign prostatic hyperplasia. N Engl J Med. 1992;327(17):1185-1191. PubMed 1383816
- Kaufman KD, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol. 1998;39(4):578-589. PubMed 9777765
- Blume-Peytavi U, et al. A randomized double-blind placebo-controlled pilot study to assess the efficacy of a 24-week topical treatment by latanoprost 0.1% on hair growth and pigmentation in healthy volunteers with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol. 2012;66(5):794-800. PubMed 22153793
- Piraccini BM, et al. Efficacy and safety of topical finasteride 0.25% vs oral finasteride 1 mg in androgenetic alopecia: A randomized clinical trial. JAMA Dermatol. 2022;158(3):278-285. PubMed 35080596
- Hu R, et al. Combined treatment with oral finasteride and topical minoxidil in male androgenetic alopecia: a randomized and comparative study in Chinese patients. Dermatol Ther. 2015;28(5):303-308. PubMed 26147181
- Mella JM, et al. Efficacy and safety of finasteride therapy for androgenetic alopecia: a systematic review. Arch Dermatol. 2010;146(10):1141-1150. PubMed 20956649
