Ja. Na een haartransplantatie kun je nog steeds haar verliezen, alleen niet het haar dat verplaatst is. Getransplanteerde haren komen van het achterhoofd en zijn ongevoelig voor DHT (dihydrotestosteron). De haren eromheen zijn dat niet en gaan gewoon door met verdunnen. Daarnaast is er kort na de ingreep vaak een tijdelijke uitval, de zogeheten shock loss. Wie zijn resultaat wil beschermen, behandelt daarom de oorzaak naast de transplantatie.
Welk haar valt na een transplantatie nog uit?
Het eigen, niet-verplaatste haar valt na een transplantatie nog uit, in hetzelfde tempo als daarvoor. Erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia) is een doorlopend proces: DHT (dihydrotestosteron) maakt de gevoelige haarwortels elke groeicyclus een beetje kleiner, tot ze geen zichtbaar haar meer maken. Een transplantatie verandert niets aan dat proces. Het verplaatst alleen wortels die er van nature ongevoelig voor zijn.
Het gevolg zie je pas na een paar jaar. De haarlijn die is aangelegd blijft staan, maar de zone erachter wordt dunner. Leavitt en collega's (2005) beschrijven dit als de reden om medicatie rond de ingreep in te zetten: de betere bedekking door een transplantatie kan afnemen doordat het bestaande, niet-getransplanteerde haar blijft verdunnen en uitvallen. Whiting (2001) liet zien dat dit verkleinen (miniaturisatie) stapsgewijs verloopt en binnen levende haarwortels nog te beïnvloeden is. Dat is precies het venster waarin medicatie werkt.
Wat is shock loss en hoe lang duurt het?
Shock loss is een tijdelijke uitval van bestaand haar in de weken na de ingreep. De ingreep is een belasting voor de hoofdhuid: kleine sneetjes, zwelling, verminderde doorbloeding. Een deel van de omliggende haarwortels schiet daardoor vroegtijdig in de rustfase en laat het haar los. Headington (1993) beschreef dit mechanisme, telogeen effluvium, als een reactie van de haarcyclus op een acute prikkel. Ook de getransplanteerde haren vallen in de eerste weken meestal uit; de wortel blijft zitten en maakt daarna nieuw haar aan.
Shock loss is in de regel omkeerbaar, omdat de wortels niet verdwenen zijn. Het is wel een moment waarop veel mannen schrikken en denken dat de ingreep mislukt is. Het herstel loopt over maanden, niet weken, en het eindresultaat van een transplantatie beoordeel je pas na ongeveer een jaar. Dat is de tijdlijn die vrijwel elke kliniek hanteert.
Wat gebeurt er met welk haar na een transplantatie?
Drie soorten haar reageren elk anders. De tabel zet ze naast elkaar, met wat medicatie er wel of niet aan doet.
| Soort haar | Wat er gebeurt | Rol van medicatie |
|---|---|---|
| Getransplanteerd haar | Valt in de eerste weken uit, groeit daarna terug en blijft meestal staan (DHT-ongevoelig) | Weinig invloed, de wortel is van zichzelf beschermd |
| Eigen haar rond de ingreep | Kan tijdelijk uitvallen (shock loss) en verdunt daarna verder door DHT | Finasteride remt DHT, minoxidil verlengt de groeifase; dit haar is de reden om te behandelen |
| Eigen haar elders (kruin, midden) | Verdunt in het oude tempo door, ook al is de haarlijn hersteld | Zonder behandeling ontstaat na jaren het eilandeffect: volle haarlijn, dunne kruin |
Wat zeggen de studies over medicatie na een transplantatie?
Medicatie rond een transplantatie beschermt het eigen haar aantoonbaar. In de gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie van Leavitt en collega's (2005) kregen 79 mannen tussen 20 en 45 jaar finasteride 1 mg of placebo, vanaf vier weken voor tot 48 weken na de ingreep. Na 48 weken had de finasteridegroep significant meer haar rond de transplantatie dan de placebogroep, zowel op foto's als in haartellingen (p kleiner dan 0,01).
Los van de transplantatie is het bewijs voor de middelen zelf breed. In een overzicht van de registratiestudies van finasteride 1 mg (McClellan en Markham, 1999) had na twee jaar 83 procent van de mannen geen verdere uitval, tegenover 28 procent met placebo. Thuisarts.nl vat het voorzichtiger samen: finasteride helpt bij ongeveer 1 op de 4 mannen, minoxidil bij 1 op de 6, en alleen zolang je het gebruikt. Ook na een transplantatie geldt dus: stoppen betekent dat het eigen haar binnen 6 tot 12 maanden weer in het oude tempo verdunt.
Hoe regel je een onderhoudsbehandeling in Nederland na een transplantatie in het buitenland?
Via een Nederlandse arts met een BIG-registratie, die een recept uitschrijft voor een Nederlandse apotheek. Veel Nederlandse mannen laten zich in Turkije opereren en komen terug met het advies om finasteride of minoxidil te gebruiken, maar zonder een arts die het opvolgt. Bij Kádeso Labs verloopt dat zo: je vult de online haarcheck in (ongeveer drie minuten), ziet je voorgestelde formule, plaatst de bestelling en wordt daarna gebeld door Prof. dr. Sherief Janmohamed, dermatoloog en professor, die de aanvraag beoordeelt. De formule wordt op maat bereid in een Nederlandse apotheek en een keer per dag op de hoofdhuid aangebracht. In het vrije tekstveld aan het einde van de haarcheck kun je vermelden wanneer en waar je bent geopereerd.
Casper David, oprichter van Kádeso Labs, onderging zelf twee haartransplantaties en weet uit ervaring dat de ingreep pas de helft van het verhaal is. De andere helft is het beschermen van wat er nog staat. Lees ook haartransplantatie of medicatie: wat kies je en waar je op let bij een online arts.
Veelgestelde vragen
Valt getransplanteerd haar ooit weer uit?
Meestal niet door DHT, want de wortels komen van het achterhoofd en zijn daar ongevoelig voor. Wel valt het haar kort na de ingreep tijdelijk uit, waarna de wortel opnieuw haar aanmaakt.
Moet ik na een haartransplantatie finasteride gebruiken?
Dat beslis je samen met een arts. De studie van Leavitt (2005) laat zien dat finasteride 1 mg rond de ingreep het eigen haar beter beschermt dan placebo. Of het bij jou past, hangt af van je situatie en eventuele bijwerkingen.
Hoe lang na de transplantatie kan ik met medicatie beginnen?
In de studie van Leavitt begonnen de deelnemers al vier weken voor de ingreep. Veel klinieken adviseren om de behandeling niet te onderbreken. Overleg met de kliniek en met de arts die het recept uitschrijft.
Kan ik topische finasteride gebruiken na een transplantatie?
Ja, als een arts dat passend vindt. Topische finasteride wordt op de hoofdhuid aangebracht en in Nederland op recept bereid in een apotheek. Bij Kádeso Labs beoordeelt de dermatoloog per aanvraag of een topische formule geschikt is.
Bronnen
- Leavitt M et al. Effects of finasteride (1 mg) on hair transplant. Dermatol Surg 2005. https://doi.org/10.1111/j.1524-4725.2005.31202
- Headington JT. Telogen effluvium. New concepts and review. Arch Dermatol 1993. https://doi.org/10.1001/archderm.129.3.356
- Whiting DA. Possible mechanisms of miniaturization during androgenetic alopecia or pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 2001. https://doi.org/10.1067/mjd.2001.117428
- McClellan KJ, Markham A. Finasteride: a review of its use in male pattern hair loss. Drugs 1999. https://doi.org/10.2165/00003495-199957010-00014
- Thuisarts.nl. Ik word kaal (man). https://www.thuisarts.nl/kaalheid-bij-mannen/ik-word-kaal-man
